{"id":468,"date":"2023-03-01T07:51:45","date_gmt":"2023-03-01T06:51:45","guid":{"rendered":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468"},"modified":"2023-03-01T07:54:20","modified_gmt":"2023-03-01T06:54:20","slug":"niezlomni-ksieza-fertacy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468","title":{"rendered":"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

autor: Kamila Ju\u015bkiewicz<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo ,,najgorszym” z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach. To dla nas wielka posta\u0107, dlatego w Dniu Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych jemu po\u015bwi\u0119cam wpis.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Notka biograficzna<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kim by\u0142 ks. Kazimierz Fertak? Dla mieszka\u0144c\u00f3w Mroz\u00f3w by\u0142 przede wszystkim proboszczem parafii Mrozy w latach 1941 \u2013 1948, czyli w tych najtrudniejszych czasach. Urodzi\u0142 si\u0119 26 maja 1905 r. w Zar\u0119bach Ko\u015bcielnych (powiat Ostr\u00f3w Mazowiecka) jako jeden z pi\u0119ciorga dzieci Stanis\u0142awa i Rozalii. Po uko\u0144czeniu Metropolitarnego Wy\u017cszego Seminarium Duchownego w dniu 16 lutego 1930 r. przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Jako wikary s\u0142u\u017cy\u0142 w Lesznie k. B\u0142onia, p\u00f3\u017aniej w warszawskich parafiach \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki i Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Ks. Kazimierz Fertak - proboszcz parafii Mrozy w latach 1941-1948 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Kronika Parafii Mrozy)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Proboszcz Fertak<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Proboszczem parafii w Mrozach zosta\u0142 w 1941 r., czyli w okresie okupacji. Szybko zyska\u0142 sobie autorytet w\u015br\u00f3d parafian. Mieszka\u0144cy wspominaj\u0105, jak z wielk\u0105 odwag\u0105 g\u0142osi\u0142 S\u0142owo Bo\u017ce i nie z mniejsz\u0105 odwag\u0105 upomina\u0142. W pami\u0119ci zachowuj\u0119 opowie\u015b\u0107 nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c pana Piotra, mojego s\u0105siada, o tym, jak ks. Fertak zareagowa\u0142 na niew\u0142a\u015bciwe zachowanie swoich parafian na cmentarzu w Dzie\u0144 Wszystkich \u015awi\u0119tych. Tak, jak dzisiaj, tak i wtedy, na cmentarzu pojawi\u0142o si\u0119 du\u017co ludzi. Ka\u017cdy gdzie\u015b goni\u0142, ha\u0142asowa\u0142, stroi\u0142 si\u0119 przed innymi, \u201eza\u0142atwia\u0142\u201d wypominki, umawia\u0142 si\u0119 na obiad. Panowa\u0142 ogromny harmider. Wtedy ks. Fertak skoczy\u0142 na st\u00f3\u0142, przy kt\u00f3rym akurat siedzia\u0142 i zacz\u0105\u0142 krzycze\u0107: \u201eLudzie, po co \u017ce\u015bcie tu przyszli? Opami\u0119tajcie si\u0119, to jest miejsce \u015bwi\u0119te!\u201d. Wszyscy wko\u0142o nagle ucichli, bo autorytet tego ksi\u0119dza by\u0142 wielki.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Zaanga\u017cowany w akcje niepodleg\u0142o\u015bciowe <\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ks. Kazimierz wkr\u00f3tce po obj\u0119ciu parafii Mrozy sta\u0142 si\u0119 koordynatorem akcji niepodleg\u0142o\u015bciowych na terenie powiatu mi\u0144skiego. Nie wst\u0105pi\u0142 nigdy do konkretnej organizacji. Zawsze s\u0142u\u017cy\u0142 pomoc\u0105. Zw\u0142aszcza swoj\u0105 opiek\u0105 otacza\u0142 cz\u0142onk\u00f3w Armii Krajowej i Narodowych Si\u0142 Zbrojnych. Przez to zakrystia ko\u015bcio\u0142a sta\u0142a si\u0119 miejscem ich licznych spotka\u0144. Po oszuka\u0144czej amnestii z 1947 r. ks. Kazimierz wielokrotnie s\u0142u\u017cy\u0142 duszpastersk\u0105 pomoc\u0105 nieujawnionym \u017co\u0142nierzom oddzia\u0142u \u201eOr\u0142a\u201d. Organizowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy dla ukrywaj\u0105cych si\u0119 oraz udziela\u0142 schronienia poszukiwanym przez UB. Pomocy \u017co\u0142nierzom oddzia\u0142u \u201eOr\u0142a\u201d udziela\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u00f3wczesny proboszcz parafii Kuflew \u2013 ks. Wiktor \u0141ubi\u0144ski.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Pami\u0105tkowa tablica w ko\u015bciele w Mrozach (zdj\u0119cie w\u0142asne)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Aresztowanie i proces<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Po rozbiciu oddzia\u0142u \u201eOr\u0142a\u201d 3 czerwca 1948 r. w Grodzisku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 fala aresztowa\u0144, kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a obu kap\u0142an\u00f3w. Ks. Fertak z ks. \u0141ubi\u0144skim zostali poddani bardzo ci\u0119\u017ckiemu \u015bledztwu, podczas kt\u00f3rego UB okrutnie si\u0119 nad nimi zn\u0119ca\u0142o. Szczeg\u00f3lnych okrucie\u0144stw do\u015bwiadczy\u0142 ks. Kazimierz \u2013 uznany za g\u0142\u00f3wnego organizatora wszelkich akcji. Przes\u0142uchuj\u0105cy go zrywali mu paznokcie, wyrywali k\u0119py w\u0142os\u00f3w z niegolonej brody, bili. Ostatecznie zosta\u0142 uznany za winnego przest\u0119pstw, maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d oraz przechowywania bez zezwolenia broni i amunicji. Ks. Fertak zosta\u0142 skazany na 15 lat wi\u0119zienia, pozbawienie praw publicznych, obywatelskich i honorowych na okres 5 lat oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa. Ks. Wiktor \u0141ubi\u0144ski zosta\u0142 skazany na 4 lata wi\u0119zienia.<\/p>

Po skazaniu ksi\u0119\u017cy rozpocz\u0119to akcj\u0119 propagandow\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu znies\u0142awienie kap\u0142an\u00f3w katolickich, kt\u00f3rzy podobnie jak proboszczowie z parafii Mrozy i Kuflew pomagali \u201eprzest\u0119pcom\u201d. Szykanowano ich na \u0142amach og\u00f3lnopolskiej prasy, staraj\u0105c si\u0119, by z\u0142a wie\u015b\u0107 rozesz\u0142a si\u0119 jak najdalej i ostrzeg\u0142a tych, co mogli p\u00f3j\u015b\u0107 w ich \u015blady.*<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Czasy powi\u0119zienne<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ks. Kazimierz Fertak ze wzgl\u0119du na rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 gru\u017alic\u0119 zosta\u0142 warunkowo przeniesiony z wi\u0119zienia na leczenie w 1955 r. Zwolniono go dopiero w czasie amnestii w 1956 r. W latach 1956-1960 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 wikarego przy ko\u015bciele na warszawskim Br\u00f3dnie. W 1968 r. zosta\u0142 dyrektorem Domu Ksi\u0119\u017cy Emeryt\u00f3w w Warszawie. Za zas\u0142ugi dla Ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142 wyr\u00f3\u017cniony przywilejem rokiety i mantoletu oraz godno\u015bci\u0105 kanonika honorowego Kapitu\u0142y \u0141owickiej. Zmar\u0142 30 wrze\u015bnia 1973 r. Po\u015bmiertnie odznaczono go Krzy\u017cem AK i Krzy\u017cem Zas\u0142ug dla ZHP.<\/p>\n

Ks. Wiktor \u0141ubi\u0144ski odby\u0142 ca\u0142\u0105 kar\u0119 pomimo licznych pr\u00f3\u015bb ze strony najbli\u017cszych o wcze\u015bniejsze zwolnienie. O zwolnieniu przed ko\u0144cem kary nie by\u0142o mowy, gdy\u017c jak to zosta\u0142o zapisane w aktach \u201enie rokowa\u0142 poprawy\u201d. Wi\u0119zienie fizycznie wyniszczy\u0142o go. Zosta\u0142 proboszczem parafii w Chojnacie. Zmar\u0142 przedwcze\u015bnie 8 wrze\u015bnia 1958 r.**, czyli nieca\u0142e pi\u0119\u0107 lat po wyj\u015bciu na \u201ewolno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Pomnik po\u015bwi\u0119cony ks. Kazimierzowi Fertakowi w Mrozach, zdj\u0119cie wykonane w dniu ods\u0142oni\u0119cia pomnika w 2007 roku (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum w\u0142asne)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zdj\u0119cie na wst\u0119pie wpisu: Ks. Kazimierz Fertak w czasie odprawiania Mszy \u015bw. w lesie pod Mrozami poprzedzaj\u0105cej ujawnienie \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej obwodu \u201eKamie\u0144\u201d (Mi\u0144ska Mazowieckiego) we wrze\u015bniu 1945 r. (\u017ar\u00f3d\u0142o: IPN)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Bibliografia:<\/p>

* (Dziedzi\u0144ska Gra\u017cyna, Zapomniany Waldorff, Nasza Polska Nr 52\/98, 1998 r.)<\/p>

** (\u017bebrowski Leszek, Nie za \u201efunty i dolary\u201d pe\u0142nili sw\u0105 pos\u0142ug\u0119\u2026, Nasz Dziennik Nr 233 (3250), 2008 r.)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo najgorszym z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":470,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[14,12,13,15],"class_list":["post-468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-ak","tag-fertak","tag-lubinski","tag-nsz"],"yoast_head":"\nNiez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy - Mrozopedia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo najgorszym z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy - Mrozopedia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo najgorszym z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mrozopedia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-01T06:51:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-01T06:54:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ks._Fertak_1945_2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"942\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280\"},\"headline\":\"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy\",\"datePublished\":\"2023-03-01T06:51:45+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-01T06:54:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468\"},\"wordCount\":966,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/ks._Fertak_1945_2.jpg\",\"keywords\":[\"AK\",\"Fertak\",\"\u0141ubi\u0144ski\",\"NSZ\"],\"articleSection\":[\"blog\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468\",\"name\":\"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy - Mrozopedia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/ks._Fertak_1945_2.jpg\",\"datePublished\":\"2023-03-01T06:51:45+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-01T06:54:20+00:00\",\"description\":\"O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo najgorszym z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/ks._Fertak_1945_2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/ks._Fertak_1945_2.jpg\",\"width\":1500,\"height\":942},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=468#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\",\"name\":\"Mrozopedia\",\"description\":\"Mrozowski blog historyczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Mrozopedia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo.png\",\"width\":987,\"height\":793,\"caption\":\"Mrozopedia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/profile.php?id=100090230153989\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/mrozopedia.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy - Mrozopedia","description":"O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo najgorszym z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy - Mrozopedia","og_description":"O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo najgorszym z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach.","og_url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468","og_site_name":"Mrozopedia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989","article_published_time":"2023-03-01T06:51:45+00:00","article_modified_time":"2023-03-01T06:54:20+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":942,"url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ks._Fertak_1945_2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/person\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280"},"headline":"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy","datePublished":"2023-03-01T06:51:45+00:00","dateModified":"2023-03-01T06:54:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468"},"wordCount":966,"publisher":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ks._Fertak_1945_2.jpg","keywords":["AK","Fertak","\u0141ubi\u0144ski","NSZ"],"articleSection":["blog"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468","name":"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy - Mrozopedia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ks._Fertak_1945_2.jpg","datePublished":"2023-03-01T06:51:45+00:00","dateModified":"2023-03-01T06:54:20+00:00","description":"O ksi\u0119\u017cach Fertakach pisa\u0142a propagandowa prasa komunistyczna po pokazowych procesach, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1949 roku. Propagandy\u015bci Fertakami nazywali \u201ereakcyjny od\u0142am kleru\u201d, kt\u00f3ry dopuszcza\u0142 si\u0119 przest\u0119pstw zach\u0119caj\u0105c swoich wiernych do dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu \u201ezmian\u0119 przemoc\u0105 ustroju Polski Ludowej\u201d . Nazywano ich \u201eFertakami\u201d, bo najgorszym z tych ksi\u0119\u017cy mia\u0142 by\u0107 ks. Kazimierz Fertak. Ten sam, kt\u00f3remu dzisiaj po\u015bwi\u0119cony jest pomnik oraz plac przed remiz\u0105 OSP i Gminnym Centrum Kultury w Mrozach.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468#primaryimage","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ks._Fertak_1945_2.jpg","contentUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ks._Fertak_1945_2.jpg","width":1500,"height":942},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/mrozopedia.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#website","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/","name":"Mrozopedia","description":"Mrozowski blog historyczny","publisher":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization","name":"Mrozopedia","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo.png","width":987,"height":793,"caption":"Mrozopedia"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/person\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["http:\/\/mrozopedia.pl"],"url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=468"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/468\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":485,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/468\/revisions\/485"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}