{"id":2477,"date":"2025-09-24T13:29:48","date_gmt":"2025-09-24T11:29:48","guid":{"rendered":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477"},"modified":"2025-09-24T13:31:21","modified_gmt":"2025-09-24T11:31:21","slug":"ujawnienie-ak-w-woli-rafalowskiej-kulisy-dramatu-i-filmowej-propagandy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477","title":{"rendered":"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

autor: Kamila Ju\u015bkiewicz<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej\u00a0http:\/\/Wyj\u015bcie Armii Krajowej z konspiracji | Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej<\/a>\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy. W czasie okupacji niemieckiej Obw\u00f3d \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d z terenu powiatu mi\u0144skomazowieckiego by\u0142 bardzo silnym o\u015brodkiem niepodleg\u0142o\u015bciowym, daj\u0105cym si\u0119 mocno we znaki przedstawicielom agresora. W spos\u00f3b szczeg\u00f3lny zas\u0142yn\u0105\u0142 IV O\u015brodek Obwodu maj\u0105cy siedzib\u0119 w Mrozach, obejmuj\u0105cy gminy Kuflew, Jeruzal i Ceg\u0142\u00f3w. Po jego licznych akcjach, zw\u0142aszcza po dokonaniu odbicia wi\u0119\u017ani\u00f3w z obozu NKWD w Rembertowie w maju 1945 roku, skruszenie niepokornego IV O\u015brodka by\u0142o priorytetem dla komunistycznych w\u0142adz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Od hitlerowskiej do sowieckiej okupacji<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W 1944 roku AK przyst\u0105pi\u0142o do akcji \u201eBurza\u201d z nadziej\u0105 na now\u0105 Polsk\u0119. Wkr\u00f3tce jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce sowiecki \u201eprzyjaciel\u201d nie ma przyjaznych zamiar\u00f3w i ju\u017c w sierpniu 1944 roku przyst\u0105pi\u0142 do likwidacji aktywist\u00f3w z AK. Pod pozorem dalszej wsp\u00f3\u0142pracy organizowa\u0142 kolejne prowokacje i pu\u0142apki, rezultatem kt\u00f3rych by\u0142y aresztowania i wyw\u00f3zki do \u0142agr\u00f3w. Na zlecenie w\u0142adz partyjnych PPR nieformalne boj\u00f3wki, funkcjonariusze MO i UB dokonywali zab\u00f3jstw \u017co\u0142nierzy AK, przedstawicieli Delegatury Rz\u0105du czy te\u017c zwyk\u0142ych ludzi ciesz\u0105cych si\u0119 autorytetem w\u015br\u00f3d lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Obietnica amnestii<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zaprowadzono nowy terror, kt\u00f3ry tylko wzmaga\u0142 op\u00f3r. Dlatego w lipcu 1945 roku postanowiono obra\u0107 inny, na poz\u00f3r \u0142agodniejszy kurs. Zamiast kija, postanowiono da\u0107 marchewk\u0119. 2 sierpnia 1945 roku Tymczasowy Rz\u0105d Jedno\u015bci Narodowej og\u0142osi\u0142 amnesti\u0119 i zadba\u0142 o to, by iluzja legalizacji wybrzmia\u0142a dla cz\u0142onk\u00f3w AK wiarygodnie. Obiecano, \u017ce ka\u017cdy, kto ujawni si\u0119 i z\u0142o\u017cy bro\u0144 b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 spokojnie wr\u00f3ci\u0107 do domu, zaj\u0105\u0107 si\u0119 prac\u0105 i realizacj\u0105 swoich \u017cyciowych obowi\u0105zk\u00f3w. Jednocze\u015bnie rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 aresztowania wp\u0142ywowych os\u00f3b z Delegatury Si\u0142 Zbrojnych w celu nak\u0142aniania ich do wsp\u00f3\u0142pracy i wsparcia amnestii. Tak pozyskano do wsp\u00f3\u0142pracy jednego z najbardziej do\u015bwiadczonych oficer\u00f3w Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, Delegata Obszaru Centralnego AK, p\u0142ka Jana Mazurkiewicza ps. \u201eRados\u0142aw\u201d. Podj\u0119to z nim rozmowy \u2013 \u201enegocjacje\u201d pod przymusem w sprawie warunk\u00f3w ujawnienia \u017co\u0142nierzy. W rezultacie tych rozm\u00f3w Ministerstwo Bezpiecze\u0144stwa Publicznego gwarantowa\u0142o \u017co\u0142nierzom zaniechanie dochodze\u0144 \u015bledczych i zwolnienie z odpowiedzialno\u015bci za konspiracyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. W dniu 8 wrze\u015bnia 1945 r. p\u0142k \u201eRados\u0142aw\u201d opublikowa\u0142 Deklaracj\u0119 Delegata Si\u0142 Zbrojnych Obszaru Centralnego o ostatecznym wyj\u015bciu z konspiracji \u017co\u0142nierzy AK.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Pokazowe ujawnienie<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Na podstawie powy\u017cszej deklaracji Komendant Obwodu \u201eMewa \u2013 Kamie\u0144\u201d kpt. Tadeusz Kalinowski \u201eBicz\u201d wyda\u0142 w dniu 14 wrze\u015bnia 1945 r. rozkaz nr 1 o ujawnieniu wszystkich podleg\u0142ych mu \u017co\u0142nierzy i dzia\u0142aczy AK. Tekst powy\u017cszego rozkazu znalaz\u0142 si\u0119 na jednym og\u0142oszeniu z Deklaracj\u0105 Delegata Obszaru Centralnego AK. Na miejsce pokazowego ujawnienia wybrano le\u015bn\u0105 polan\u0119 w Woli Rafa\u0142owskiej. Tu 25 wrze\u015bnia 1945 roku \u017co\u0142nierze najwi\u0119kszej podziemnej armii w okupowanej Europie stan\u0119li do apelu przed swoimi dow\u00f3dcami: p\u0142k. Janem Mazurkiewiczem ps. \u201eRados\u0142aw\u201d \u2013 Delegatem Obszaru Centralnego AK oraz kpt. Tadeuszem Kalinowskim ps. \u201eBicz\u201d \u2013 Komendantem Obwodu \u201eMewa \u2013 Kamie\u0144\u201d i uroczy\u015bcie o\u015bwiadczyli, \u017ce nigdy nie splami\u0105 honoru \u017co\u0142nierza polskiego. Ustawiono o\u0142tarz polowy, przy kt\u00f3rym kapelan Obwodu i jednocze\u015bnie proboszcz parafii Mrozy \u2013 ks. Kazimierz Fertak odprawi\u0142 Msz\u0119 \u015bw. Po Mszy dow\u00f3dca Obwodu kpt \u201eBicz\u201d z\u0142o\u017cy\u0142 meldunek  p\u0142k. \u201eRados\u0142awowi\u201d z wype\u0142nienia rozkazu ujawnienia. W uroczysto\u015bciach udzia\u0142 wzi\u0119li przedstawiciele Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego \u2013 kpt. J\u00f3zef \u015awiat\u0142o i p\u0142k Izydor Kurc vel J\u00f3zef Czaplicki \u2013 odpowiedzialny za zwalczanie polskiej konspiracji. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Przem\u00f3wienie p\u0142k. Jana Ma zurkiewicza PS. \u201eRados\u0142aw\u201d, \u017ar\u00f3d\u0142o: PKF<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Od prawej: mjr Czaplicki, p\u0142k Mazurkiewicz, Jan Kozak \u2013 sekretarz powiatu Mi\u0144sk Mazowiecki, kpt. \u015awiat\u0142o, \u017ar\u00f3d\u0142o: PKF <\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Rejestracja ujawniaj\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy, \u017ar\u00f3d\u0142o: PKF<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Os\u0142awiony kat \u017co\u0142nierzy AK oficer UB kpt. J. \u015awiat\u0142o segreguje bro\u0144 sk\u0142adan\u0105 przez \u017co\u0142nierzy, \u017ar\u00f3d\u0142o: PKF<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zwie\u0144czeniem uroczysto\u015bci mia\u0142o by\u0107 rozpocz\u0119cie prac przez komisj\u0119 likwidacyjn\u0105. Z dokument\u00f3w jednak wynika, \u017ce film by\u0142 wyre\u017cyserowany. Msza odby\u0142a si\u0119 25 wrze\u015bnia 1945 roku, a komisja likwidacyjna pracowa\u0142a co najmniej kilka dni, o czym \u015bwiadczy dokument nale\u017c\u0105cy do jednego z naszych dawnych mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 Jana Doma\u0144skiego z Ma\u0142ej Wsi \u2013 za\u015bwiadczenie z ujawnienia z dat\u0105 21 wrze\u015bnia 1945 rok. Na pewno, nie by\u0142o tak sympatycznie, jak to pokazano w filmie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Za\u015bwiadczenie z ujawnienia ppor. Jana Doma\u0144skiego, mieszka\u0144ca Ma\u0142ej Wsi (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum rodzinne Jagny Sekular)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Ci\u0105g dalszy represji<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Obecno\u015b\u0107 kpt. \u015awiat\u0142o i p\u0142k. Czaplickiego nie zapowiada\u0142a spokoju. Szybko si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce amnestia by\u0142a tylko iluzj\u0105 a ujawnieni \u017co\u0142nierze stali si\u0119 ofiar\u0105 masowych dzia\u0142a\u0144 represyjnych, w nast\u0119pstwie kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 z ujawnionych \u017co\u0142nierzy powr\u00f3ci\u0142a do konspiracji. Tu nale\u017cy wspomnie\u0107 o ks. Kazimierzu Fertaku, kt\u00f3ry odprawia\u0142 s\u0142ynn\u0105 Msz\u0119 \u015bw. Zosta\u0142 aresztowany w 1948 roku. Jego proces by\u0142 kolejnym pokazem propagandy. W wi\u0119zieniu do\u015bwiadczy\u0142 tortur. Zwolniono go dopiero na mocy amnestii w 1956 roku.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wi\u0119cej o ks. Kazimierzu Fertaku mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule: “Niez\u0142omni ksi\u0119\u017ca Fertacy” na stronie\u00a0https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=468<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zdj\u0119cie na wst\u0119pie wpisu: Ujawnienie AK – Msza polowa w lesie w Woli Rafa\u0142owskiej sprawowana przez ks. Kazimierza Fertaka, \u017ar\u00f3d\u0142o: Polska Kronika Filmowa<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej. Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2480,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[271,275,274,8,100,273,65],"class_list":["post-2477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-armia-krajowa","tag-jan-domanski","tag-ks-kazimierz-fertak","tag-mrozy","tag-obwod-mewa-kamien","tag-ujawnienie-ak","tag-wola-rafalowska"],"yoast_head":"\nUjawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy - Mrozopedia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej . Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej . Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mrozopedia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-24T11:29:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-24T11:31:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23_AK.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1076\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280\"},\"headline\":\"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy\",\"datePublished\":\"2025-09-24T11:29:48+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-24T11:31:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477\"},\"wordCount\":1015,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/23_AK.jpg\",\"keywords\":[\"Armia Krajowa\",\"Jan Doma\u0144ski\",\"ks. Kazimierz Fertak\",\"Mrozy\",\"Obw\u00f3d Mewa-Kamie\u0144\",\"ujawnienie AK\",\"Wola Rafa\u0142owska\"],\"articleSection\":[\"blog\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477\",\"name\":\"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy - Mrozopedia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/23_AK.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-24T11:29:48+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-24T11:31:21+00:00\",\"description\":\"80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej . Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/23_AK.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/23_AK.jpg\",\"width\":1500,\"height\":1076},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=2477#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\",\"name\":\"Mrozopedia\",\"description\":\"Mrozowski blog historyczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Mrozopedia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo.png\",\"width\":987,\"height\":793,\"caption\":\"Mrozopedia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/profile.php?id=100090230153989\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/mrozopedia.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy - Mrozopedia","description":"80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej . Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy","og_description":"80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej . Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy.","og_url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477","og_site_name":"Mrozopedia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989","article_published_time":"2025-09-24T11:29:48+00:00","article_modified_time":"2025-09-24T11:31:21+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":1076,"url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23_AK.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/person\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280"},"headline":"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy","datePublished":"2025-09-24T11:29:48+00:00","dateModified":"2025-09-24T11:31:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477"},"wordCount":1015,"publisher":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23_AK.jpg","keywords":["Armia Krajowa","Jan Doma\u0144ski","ks. Kazimierz Fertak","Mrozy","Obw\u00f3d Mewa-Kamie\u0144","ujawnienie AK","Wola Rafa\u0142owska"],"articleSection":["blog"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477","name":"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy - Mrozopedia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23_AK.jpg","datePublished":"2025-09-24T11:29:48+00:00","dateModified":"2025-09-24T11:31:21+00:00","description":"80 lat temu, 25 wrze\u015bnia 1945 roku, na le\u015bnej polanie pod Wol\u0105 Rafa\u0142owsk\u0105, odby\u0142a si\u0119 pokazowa uroczysto\u015b\u0107 ujawnienia \u017co\u0142nierzy AK Obwodu \u201eMewa-Kamie\u0144\u201d. Cichemu dramatowi cz\u0142onk\u00f3w AK towarzyszy\u0142 propagandowy rozg\u0142os. Wszystko nagrywa\u0142y kamery Polskiej Kroniki Filmowej, by film z ujawnienia AK mog\u0142a dla s\u0142usznego przyk\u0142adu obejrze\u0107 ca\u0142a Polska Ludowa. Dzisiaj ten dokument mo\u017cemy obejrze\u0107 na stronach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej . Wyb\u00f3r okolic Mroz\u00f3w na miejsce pokazowych uroczysto\u015bci nie by\u0142 przypadkowy.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477#primaryimage","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23_AK.jpg","contentUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23_AK.jpg","width":1500,"height":1076},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=2477#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/mrozopedia.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ujawnienie AK w Woli Rafa\u0142owskiej \u2013 kulisy dramatu i filmowej propagandy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#website","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/","name":"Mrozopedia","description":"Mrozowski blog historyczny","publisher":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization","name":"Mrozopedia","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo.png","width":987,"height":793,"caption":"Mrozopedia"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/person\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["http:\/\/mrozopedia.pl"],"url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2477"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2494,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2477\/revisions\/2494"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}