{"id":1207,"date":"2023-09-08T11:18:53","date_gmt":"2023-09-08T09:18:53","guid":{"rendered":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207"},"modified":"2023-09-08T11:19:34","modified_gmt":"2023-09-08T09:19:34","slug":"sanatorium-dla-piersiowo-chorych-w-rudce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207","title":{"rendered":"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

autor: Kamila Ju\u015bkiewicz<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych – w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa. Funkcj\u0119 sanatorium gru\u017aliczego ze znakomitymi efektami leczenia pe\u0142ni\u0142o do czasu wprowadzenia skutecznego leczenia farmakologicznego gru\u017alicy, czyli do 1976 roku. P\u00f3\u017aniej dostosowywa\u0142o zakres swojej dzia\u0142alno\u015bci do stale zmieniaj\u0105cych si\u0119 potrzeb leczniczych.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Widok z lotu ptaka na dawne Sanatorium dla piersiowo chorych - obecnie na O\u015brodek Kompleksowej Rehabilitacji w Rudce, fot. Dawid Tubelewicz, \u017ar\u00f3d\u0142o: Mazowiecki Szpital Wojew\u00f3dzki im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Siedlcach<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Rozw\u00f3j lecznictwa sanatoryjnego<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W XIX wieku gru\u017alica by\u0142a najpowa\u017cniejsz\u0105 z chor\u00f3b masowo wyst\u0119puj\u0105cych. Umierali na ni\u0105 zar\u00f3wno bogaci jak i biedni, wielcy arty\u015bci i pro\u015bci ludzie. Podstawowy lek na t\u0119 chorob\u0119, stosowany do dzisiaj, dzi\u0119ki kt\u00f3remu choroba sta\u0142a si\u0119 wyleczalna, wynaleziono dopiero w latach 50-tych XX wieku. Wcze\u015bniej musiano radzi\u0107 sobie inaczej. Do po\u0142owy XIX wieku uwa\u017cano, \u017ce cierpi\u0105cy na suchoty winien zosta\u0107 zamkni\u0119ty szczelnie dniem i noc\u0105 w mieszkaniu, aby si\u0119 nie przezi\u0119bi\u0142. Nie wolno by\u0142o chorego nara\u017ca\u0107\u00a0 na rzekomo szkodliwe dzia\u0142anie s\u0142o\u0144ca, wiatru i \u015bwie\u017cego powietrza. Nale\u017ca\u0142o cierpi\u0119tnika od\u017cywia\u0107 umiarkowanie (czyli sk\u0105po), aby nie podwy\u017csza\u0107 gor\u0105czki. Skutki takiego post\u0119powania okaza\u0142y si\u0119 tragiczne. Dopiero od po\u0142owy XIX wieku zacz\u0119to zwraca\u0107 uwag\u0119 na wewn\u0119trzn\u0105 si\u0142\u0119 ludzkiego organizmu, kt\u00f3ry w sprzyjaj\u0105cych warunkach \u2013 w dobrym, klimacie i odpowiednio od\u017cywiony, jest w stanie samodzielnie pokona\u0107 chorob\u0119. Uwierzono w to, \u017ce gru\u017alic\u0119 mo\u017cna wyleczy\u0107. To przekonanie sta\u0142o si\u0119 podstaw\u0105 rozwoju lecznictwa sanatoryjnego.<\/p>

Pierwsze na \u015bwiecie sanatorium przeciwgru\u017alicze, oparte na metodzie leczenia klimatyczno-dietetycznego, zosta\u0142o uruchomione w 1855 roku przez Hermana Brehmera w G\u00f6rbersdorfie (obecnie Soko\u0142owsko ko\u0142o Wa\u0142brzycha). Bardzo dobre wyniki zastosowanej metody leczenia sk\u0142oni\u0142y innych do budowy kolejnych sanatori\u00f3w. Podczas gdy w Europie w bardzo szybkim tempie przybywa\u0142o sanatori\u00f3w i poprawia\u0142a si\u0119 sytuacja epidemiologiczna, to na terenie Kr\u00f3lestwa Polskiego o tej metodzie dopiero zaczynano my\u015ble\u0107. Pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 leczenia sanatoryjnego na dawnych ziemiach Kr\u00f3lestwa Polskiego podj\u0105\u0142 dr Henryk Dobrzycki, prowadz\u0105c w latach 1879-1883 sanatorium dla chorych na gru\u017alic\u0119 w szpitalu w Mieni ko\u0142o Mi\u0144ska Mazowieckiego (ok. 12 km od Rudki). W 1893 roku powsta\u0142o niewielkie, prywatne sanatorium dr. J\u00f3zefa Geislera w Otwocku. To by\u0142o zdecydowanie za ma\u0142o. Niewielka kropla w morzu potrzeb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fragment wywiadu z dr. Teodorem Duninem zamieszczony w czasopi\u015bmie \u201e\u017bycie i Sztuka\u201d, Ilustrowany Dodatek Kraju, Nr 32, Petersburg 1901 rok<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Pomys\u0142 dr. Teodora Dunina<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z ogromnych potrzeb i jednocze\u015bnie znaj\u0105c dobre do\u015bwiadczenia w leczeniu gru\u017alicy w\u00a0 pa\u0144stwach zachodnich, jeden z najwybitniejszych polskich lekarzy prze\u0142omu XIX\/XX wieku \u2013 dr Teodor Dunin, 20 stycznia 1899 roku na posiedzeniu Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego zaapelowa\u0142 do spo\u0142ecze\u0144stwa, by sanatoria oparte na metodzie klimatyczno-dietetycznej organizowa\u0107 tak\u017ce w Polsce wed\u0142ug idei \u201eLecz si\u0119 w swoim klimacie\u201d.\u00a0 Zaproponowa\u0142 budow\u0119 sanatorium dla piersiowo chorych dla niezamo\u017cnej ludno\u015bci, finansowan\u0105 ze sk\u0142adek spo\u0142ecznych, sam ofiarowuj\u0105c wraz z dr. Alfredem Soko\u0142owskim pierwsze datki w wysoko\u015bci 1000 rubli. Pomys\u0142 dr. Dunina zyska\u0142 gor\u0105ce poparcie w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego i warszawskiej inteligencji. Wkr\u00f3tce powo\u0142ano Komitet Budowy Sanatorium, na czele kt\u00f3rego stan\u0105\u0142 sam dr Dunin i przyst\u0105piono do szeroko zakrojonej akcji zbierania funduszy. W akcj\u0119 promocyjn\u0105 w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 najpoczytniejsze warszawskie czasopisma, filantropii, prywatne firmy.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Plan osady wydzielonej z d\u00f3br Kuflew pod budow\u0119 Sanatorium w Rudce (\u017ar\u00f3d\u0142o: AP w Siedlcach)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Budowa Sanatorium w Rudce<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ziemi\u0119 pod budow\u0119 sanatorium ofiarowa\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Stanis\u0142aw Lubomirski, kt\u00f3ry w akcie darowizny z 1903 roku przekaza\u0142 20 morg\u00f3w terenu le\u015bnego w Rudce ko\u0142o stacji kolejowej Mrozy. Teren zosta\u0142 wydzielony z d\u00f3br kuflewskich, kt\u00f3rych Lubomirski by\u0142 w\u00f3wczas w\u0142a\u015bcicielem. Przy niewielkim kapitale 80\u00a0000 rub. przyst\u0105piono do prac budowlanych wed\u0142ug projektu warszawskich architekt\u00f3w: Franciszka Lilpopa i Karola Jankowskiego. Projekt przewidywa\u0142 budow\u0119 obiektu na 120 \u0142\u00f3\u017cek. Budowa gmachu g\u0142\u00f3wnego Sanatorium zosta\u0142a roz\u0142o\u017cona na dwa etapy. Przemawia\u0142y za tym wzgl\u0119dy praktyczne i ekonomiczne wynikaj\u0105ce z finansowania inwestycji wy\u0142\u0105cznie z ofiar i datk\u00f3w spo\u0142ecznych. W pierwszy etapie, zrealizowanym w latach 1903-1908, zosta\u0142o wybudowane skrzyd\u0142o wschodnie przeznaczone na 60 \u0142\u00f3\u017cek, a tak\u017ce pomieszczenia niezb\u0119dne do funkcjonowania zak\u0142adu leczniczego (w tym kuchni\u0119 i kot\u0142owni\u0119). Uroczyste otwarcie pierwszego skrzyd\u0142a z udzia\u0142em oko\u0142o 100 zaproszonych go\u015bci nast\u0105pi\u0142o 29 listopada 1908 roku.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fragment artyku\u0142u z otwarcia sanatorium, Tygodnik Ilustrowany Nr 49, 1908 r.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Budowa zachodniego skrzyd\u0142a Sanatorium, tym razem przeznaczonego wy\u0142\u0105cznie dla kobiet, mia\u0142a rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 niezw\u0142ocznie po otwarciu Sanatorium, jednak brak wystarczaj\u0105cych funduszy odsuwa\u0142 inwestycj\u0119 w czasie. Do pomys\u0142u rozbudowy \u017cywo powr\u00f3cono w 1911 roku. Prace mia\u0142y zako\u0144czy\u0107 si\u0119 do pa\u017adziernika 1914 roku. Wybuch I wojny \u015bwiatowej na bardzo d\u0142ugo pokrzy\u017cowa\u0142 te plany. Prace budowlane przy budowie zachodniego skrzyd\u0142a gmachu g\u0142\u00f3wnego zosta\u0142y zako\u0144czone dopiero 13 lat p\u00f3\u017aniej, dzi\u0119ki ogromnemu zaanga\u017cowaniu \u00f3wczesnego prezesa Komitetu Sanatorium \u2013 Emila Gerlach. Uroczyste otwarcie drugiego skrzyd\u0142a nast\u0105pi\u0142o 18 grudnia 1927 roku. \u0141\u0105czna ilo\u015b\u0107 \u0142\u00f3\u017cek w Sanatorium wynios\u0142a w\u00f3wczas 120.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Lokalizacja<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Lokalizacja sanatorium ko\u0142o Mroz\u00f3w, to nie przypadek, tylko zbieg wielu dogodnych okoliczno\u015bci. Na pewno du\u017ce znaczenie mia\u0142a stacja kolejowa na linii kolejowej w kierunku wschodnim, stosunkowo niedaleko po\u0142o\u017cona od Warszawy (oko\u0142o godziny jazdy poci\u0105giem od Dworca Praskiego). Dogodne po\u0142\u0105czenie komunikacyjne, to jednak nie wszystko. O lokalizacji Sanatorium w Rudce zdecydowa\u0142y warunki klimatyczne wybranego miejsca zbli\u017cone do warunk\u00f3w panuj\u0105cych w g\u00f3rskich uzdrowiskach: stosunkowo wysokie po\u0142o\u017cenie nad poziomem morza (na stoku oddzielaj\u0105cym doliny rzeczne Wis\u0142y i Bugu), poro\u015bni\u0119te dooko\u0142a le\u015bnym drzewostanem, na bardzo dobrze przepuszczalnym pod\u0142o\u017cu, o niskim poziomie w\u00f3d gruntowych, gwarantuj\u0105cym suche i zdrowe powietrze. Wobec tych wyj\u0105tkowych klimatycznych uwarunkowa\u0144 argument \u0142atwego i szybkiego dojazdu kolej\u0105 z Warszawy by\u0142 ju\u017c tylko dodatkowym atutem.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Ulotka reklamuj\u0105ca Sanatorium w Rudce z 1934 roku<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Wyj\u0105tkowa architektura<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Sanatorium w Rudce stanowi cenny przyk\u0142ad zmian, jakie zasz\u0142y na prze\u0142omie XIX i XX wieku w podej\u015bciu do budowy szpitali. Przez wieki w budowie szpitali obowi\u0105zywa\u0142 uk\u0142ad du\u017cych sal, wzorowanych na nawach ko\u015bcielnych, przeznaczonych na kilkana\u015bcie, a nawet kilkadziesi\u0105t \u0142\u00f3\u017cek ustawianych po obu d\u0142u\u017cszych bokach pomieszcze\u0144. XIX-wieczny rozw\u00f3j nauki, w tym przede wszystkim wiedzy z zakresu bakteriologii i epidemiologii, nakaza\u0142 powa\u017cnie zweryfikowa\u0107 dotychczasowy spos\u00f3b funkcjonowania szpitali. Pod koniec XIX wieku w Europie zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 pierwsze szpitale w systemie pawilonowym oraz korytarzowym. Nowy system projektowania obiekt\u00f3w szpitalnych stawia\u0142 sobie za cel ograniczenie przenoszenia chor\u00f3b mi\u0119dzy pacjentami, popraw\u0119 warunk\u00f3w pobytu oraz bezpiecze\u0144stwa pracy personelu. Osi\u0105gni\u0119ciu tego celu mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 mniejsze od dotychczasowych sale dla chorych, oddzielne pawilony dla os\u00f3b z r\u00f3\u017cnymi schorzeniami, ci\u0105gi komunikacji wewn\u0119trznej eliminuj\u0105ce roznoszenie drobnoustroj\u00f3w oraz sprawne systemy wentylacji. Nowoczesne plac\u00f3wki medyczne mia\u0142y zapewnia\u0107 pacjentom higien\u0119, \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne i \u015bwie\u017ce powietrze. Takie warunki bez w\u0105tpienia zapewnia\u0142 budynek Sanatorium w Rudce zaprojektowany przez Franciszka Lilpopa i Karola Jankowskiego. W Kr\u00f3lestwie Polskim by\u0142 to drugi tak wzorcowy obiekt po Szpitalu Dzieci\u0105tka Jezus w Warszawie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Gmach g\u0142\u00f3wny Sanatorium, elewacja po\u0142udniowa, widok po rozbudowie (\u017ar\u00f3d\u0142o: Archiwum Sanatorium w Rudce)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Rysunek gmachu g\u0142\u00f3wnego Sanatorium na reklamie z 1932 roku zamieszczonej w \u201eGazecie Lekarskiej\u201d<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Budynek g\u0142\u00f3wny dawnego Sanatorium zosta\u0142 zaprojektowany w systemie korytarzowym na planie litery \u201eT\u201d. Budynek sk\u0142ada si\u0119 ze skrzyd\u0142a wschodniego, zachodniego i p\u00f3\u0142nocnego.\u00a0 Jest to budynek podpiwniczony, trzykondygnacyjny, miejscami czterokondygnacyjny o \u0142\u0105cznej kubaturze 35910 m3. Fasada g\u0142\u00f3wna tego budynku zwr\u00f3cona jest na po\u0142udnie i liczy a\u017c 130 m d\u0142ugo\u015bci. Od strony po\u0142udniowej zosta\u0142y umieszczone pokoje pacjent\u00f3w, kt\u00f3rych pierwotnie zaplanowano 95, a od strony p\u00f3\u0142nocnej korytarze po\u0142\u0105czone klatkami schodowymi. Pokoje zosta\u0142y zaprojektowane jako jednoosobowe i dwuosobowe. \u0141\u0105cznie mia\u0142y pomie\u015bci\u0107 120 \u0142\u00f3\u017cek. Pokoje pacjent\u00f3w przewidziano na I i II pi\u0119trze. Na parterze znajdowa\u0142y si\u0119 pokoje lekarskie, piel\u0119gniarskie, zabiegowe i pracownia rentgenowska. Na III pi\u0119trze zaplanowano pokoje dla s\u0142u\u017cby. Pomieszczenia wsp\u00f3lne oraz pomieszczenia obs\u0142ugi zosta\u0142y zlokalizowane w skrzydle p\u00f3\u0142nocnym. Na zewn\u0105trz, przy fasadzie g\u0142\u00f3wnej budynku, od strony po\u0142udniowej zaprojektowano drewniane le\u017calnie zimowe, odgrywaj\u0105ce kluczow\u0105 rol\u0119 w leczeniu klimatycznym gru\u017alicy. W budynku Sanatorium zastosowano najnowocze\u015bniejsze na tamte czasy rozwi\u0105zania technologiczne. Budynek mia\u0142 w\u0142asn\u0105 stacj\u0119 elektryczn\u0105 wytwarzaj\u0105c\u0105 pr\u0105d niezb\u0119dny do o\u015bwietlenia budynku i obs\u0142ugi urz\u0105dze\u0144 elektrycznych, nowoczesne systemy wentylacji, kanalizacj\u0119 i wodoci\u0105g z dwiema studniami artezyjskimi oraz instalacj\u0119 centralnego ogrzewania na par\u0119. Wn\u0119trze budynku mia\u0142o by\u0107 nade wszystko higieniczne, dobrze nas\u0142onecznione i funkcjonalne. I takie by\u0142o. Bez w\u0105tpienia nie by\u0142y to salony zachwycaj\u0105ce przepychem czy przyci\u0105gaj\u0105ce przytulno\u015bci\u0105. O ile wn\u0119trze budynku by\u0142o rygorystycznie surowe, o tyle monumentalna bry\u0142a budynku, jego dekoracyjna elewacja, zastosowane detale architektoniczne i pi\u0119kne parkowe otoczenie wzbudza\u0142y zachwyt od pierwszego wejrzenia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Modernizacja gmachu g\u0142\u00f3wnego<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Dzi\u0119ki przeprowadzonej w ostatnim czasie kompleksowej modernizacji gmachu g\u0142\u00f3wnego, dawne Sanatorium w Rudce odzyska\u0142o sw\u00f3j dawny, nadzwyczajny blask. Trwaj\u0105ce od 2019 roku prace poch\u0142on\u0119\u0142y bud\u017cet w wysoko\u015bci ponad 86,5 mln z\u0142otych, z czego blisko 85 mln z\u0142otych stanowi\u0142y \u015brodki z bud\u017cetu Samorz\u0105du Wojew\u00f3dztwa Mazowieckiego. Dzisiaj w gmachu dawnego Sanatorium mie\u015bci si\u0119 O\u015brodek Kompleksowej Rehabilitacji wchodz\u0105cy w struktur\u0119 Mazowieckiego Szpitala Wojew\u00f3dzkiego im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Siedlcach.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Gmach g\u0142\u00f3wny dawnego Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce po modernizacji - widok od strony po\u0142udniowej (fot. Lidia Serafin)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zdj\u0119cie na wst\u0119pie wpisu:\u00a0Sanatorium w Rudce, Tygodnik Ilustrowany Nr 20, 1911 r.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych – w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1209,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[124,128,125,127,126,75,63],"class_list":["post-1207","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-dr-teodor-dunin","tag-emil-gerlach","tag-gruzlica","tag-mazowiecki-szpital-wojewodzki-w-siedlcach","tag-osrodek-kompleksowej-rehabilitacji","tag-rudka","tag-sanatorium-dla-piersiowo-chorych-w-rudce"],"yoast_head":"\nSanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce - Mrozopedia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych - w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych - w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mrozopedia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-09-08T09:18:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-08T09:19:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"721\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280\"},\"headline\":\"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce\",\"datePublished\":\"2023-09-08T09:18:53+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-08T09:19:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207\"},\"wordCount\":1798,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg\",\"keywords\":[\"dr Teodor Dunin\",\"Emil Gerlach\",\"gru\u017clica\",\"Mazowiecki Szpital Wojew\u00f3dzki w Siedlcach\",\"O\u015brodek Kompleksowej Rehabilitacji\",\"Rudka\",\"Sanatorium dla piersiowo chorych w Rudce\"],\"articleSection\":[\"blog\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207\",\"name\":\"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce - Mrozopedia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg\",\"datePublished\":\"2023-09-08T09:18:53+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-08T09:19:34+00:00\",\"description\":\"Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych - w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg\",\"width\":1500,\"height\":721},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?p=1207#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\",\"name\":\"Mrozopedia\",\"description\":\"Mrozowski blog historyczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Mrozopedia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo.png\",\"width\":987,\"height\":793,\"caption\":\"Mrozopedia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/profile.php?id=100090230153989\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/mrozopedia.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/mrozopedia.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce - Mrozopedia","description":"Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych - w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce","og_description":"Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych - w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa.","og_url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207","og_site_name":"Mrozopedia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989","article_published_time":"2023-09-08T09:18:53+00:00","article_modified_time":"2023-09-08T09:19:34+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":721,"url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/person\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280"},"headline":"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce","datePublished":"2023-09-08T09:18:53+00:00","dateModified":"2023-09-08T09:19:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207"},"wordCount":1798,"publisher":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg","keywords":["dr Teodor Dunin","Emil Gerlach","gru\u017clica","Mazowiecki Szpital Wojew\u00f3dzki w Siedlcach","O\u015brodek Kompleksowej Rehabilitacji","Rudka","Sanatorium dla piersiowo chorych w Rudce"],"articleSection":["blog"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207","name":"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce - Mrozopedia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg","datePublished":"2023-09-08T09:18:53+00:00","dateModified":"2023-09-08T09:19:34+00:00","description":"Dawne Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce jest jednym z najwa\u017cniejszych i najbogatszych historycznie miejsc na terenie gminy Mrozy. Gdy powsta\u0142o, by\u0142o dum\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 wielu. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pomys\u0142 jego utworzenia zrodzi\u0142 si\u0119 w umy\u015ble i sercu jednego cz\u0142owieka \u2013 dr. Teodora Dunina, kt\u00f3rego zapa\u0142 by\u0142 bardziej zara\u017aliwy ni\u017c gru\u017alica, z kt\u00f3r\u0105 sanatorium mia\u0142o walczy\u0107. Sanatorium w Rudce by\u0142o trzecim sanatorium na terenach dawnej Polski, po prywatnych - w Zakopanem i Otwocku, i jednocze\u015bnie pierwszym spo\u0142ecznym sanatorium skierowanym do biedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207#primaryimage","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg","contentUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/5b_Sanatorium-dla-chorych-piersiowych-w-Rudce_1911_publikacja.jpg","width":1500,"height":721},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?p=1207#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/mrozopedia.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sanatorium dla Piersiowo Chorych w Rudce"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#website","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/","name":"Mrozopedia","description":"Mrozowski blog historyczny","publisher":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#organization","name":"Mrozopedia","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/mrozopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo.png","width":987,"height":793,"caption":"Mrozopedia"},"image":{"@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100090230153989"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mrozopedia.pl\/#\/schema\/person\/200cc32ddae66a99a35dc527b1ac8280","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b899d0988bf0c509b5e64ba85046fb05bebc6be95b5c9e529d3d5e5f78631bb?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["http:\/\/mrozopedia.pl"],"url":"https:\/\/mrozopedia.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1207"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1229,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1207\/revisions\/1229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mrozopedia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}